IMG_0388Από τον Ιωάννη Δεγδέκη

Οποιαδήποτε ομοιότητα με τη πραγματικότητα είναι υπαρκτή και θλιβερή!

Είναι θλιβερό το γεγονός ότι οι νέοι πια δεν ονειρεύονται να πάρουν τα κουπιά που έχουν για όργανα και να πάνε στο στούντιο να τζαμάρουν. Περιμένουν το επόμενο στημένο πληρωμένο σόου για να γίνουν οι επόμενοι Χατζηγιαννηδες. Πλέον από την ηλικία των 6-7 ετών χάρη στους φωστήρες του Μεγάλου καναλιού και του star system των Θεοφάνους ΚΣΙΑ.. Είναι θλιβερό ότι κανείς πια δεν έχει την έξαψη της επίσκεψης στο στούντιο για μια πρόβα, μια ηχογράφηση. Είναι θλιβερό που κανείς δεν έχει τη προσμονή, δεν ζει με την ελπίδα να κάνει ένα demo της δουλειάς του, να το στείλει σε εταιρίες με το παλιό καλό ταχυδρομείο και να περιμένει ξεροσταλιάζοντας κάθε μέρα για απάντηση….απλά ανεβάζει όποτε θέλει, όπως εκατομμύρια άλλοι χρήστες στο bandcamp και γίνεται αυτόματα άλλη μια σταγόνα στον ωκεανό. Δεν φταίει αυτός όμως που πράττει έτσι. Σίγουρα δεν πλέει ο σύγχρονος μουσικός στραβά, απλά ο γιαλός στράβωσε χρόνια τώρα..και θέλω λίγο να δούμε το γιατί…

Αυτοί που αναρωτιούνται γιατί η μουσική βιομηχανία πέθανε, ας μου κάνουν τη χάρη και ας θυμηθούν ότι το 1986 οι guns n roses όντας σεσημασμένοι, αλκοολικοί, τοξικομανείς αλλά και σίγουρα ταλαντούχοι, πήραν αρκετές χιλιάδες δολάρια προκαταβολή για ένα δίσκο που ΘΑ έκαναν. Μήνες αργότερα έχοντας ξοδέψει δεκάδες χιλιάδες δολάρια σε δοκιμές για το ιδανικό στούντιο, ηχεία, μόνιτορ, ενισχυτές, καλώδια, αλλά και jack daniels, πόρνες και ηρωίνη, και φυσικά έχοντας απολύσει ήδη 3 παραγωγούς που η εταιρία τους πλήρωνε και χωρίς να έχουν ηχογραφήσει ούτε λεπτό μουσικής, η εταιρία εξακολουθούσε να τους πιστεύει και να τους πληρώνει μέχρι το 1987 όπου κυκλοφόρησαν το πρώτο τους άλμπουμ, και είναι μέχρι και σήμερα το πιο εμπορικό ντεμπούτο άλμπουμ όλων των εποχών….

IMG_8444Αυτό που θέλω να πω είναι πως όλα έχουν αλλάξει. Οι εποχές, οι προσδοκίες, τα όνειρα, οι διαδικασίες… Ας αναρωτηθούν όμως οι ιθύνοντες των εταιριών γιατί τότε έβγαιναν διαμάντια, γιατί μέχρι και πριν 5-10 χρόνια έβγαιναν μουσικάρες και πλέον βγαίνουν σκουπίδια.. Η πρόσφατη ενασχόλησή μου και σαν ραδιοφωνικό παραγωγό με έβαλε στο τριπάκι να ψαχτώ λίγο με τα σημερινά «τσάρτς» και το τι πουλάει και το τι παίζει στο σήμερα, και μάλιστα με τη ροκ μουσική που «υποτίθεται» ότι παρακολουθώ ενεργά. Αστεία κομμάτια πυξλαξικής μουσικής ωριμότητας και σύνθεσης και Χατζηγιαννικής φαντασίας, καταλαμβάνουν θέσεις που κάποτε κατείχαν κολοσσοί όπως: Led Zeppelin, Acdc, Police, Guns n Roses και πει λέγοντας…Και μη μου πείτε ότι θα γίνουν κλασσικά και αυτά μετά από 10-20 χρόνια….Ελάτε τώρα! Μην κοροϊδεύετε τον εαυτό σας! Του χρόνου ούτε που θα τα θυμάστε!

Η μουσική βιομηχανία όπως και κάθε επιχείρηση απαιτεί επενδύσεις! Οι μεγάλες δισκογραφικές εταιρίες τι έκαναν? Έκατσαν πάνω στην επιτυχία τους, μοσχοπούλησαν πανάκριβα τα cd, και δεν επένδυσαν σε νέους μουσικούς (όπως πχ στους Guns – που θα ήταν άραγε όλοι αυτοί σήμερα αν δεν τους είχε πιστέψει και σπρώξει η εταιρία τους τόσο πολύ? Οκ το ταλέντο το είχαν αλλά το παν στις μπίζνες είναι το μάρκετινκ!) Ξαφνικά ο μουσικός έμεινε μόνος του! Τα δισκοπωλεία πουλούσαν σαν τρελά τα cd των Χατζηγιάννηδων και των σκυλάδων επί 20-25 € ανά cd (όποιος το αρνείται απλά έχει 20 χρόνια να μπει σε δισκάδικο), οι εταιρίες δεν επένδυσαν ποτέ σε νέο  «προϊόν», τα εργοστάσια κοπής ζητούσαν από τους νέους καλλιτέχνες 2000€ για 1000κομμάτια και αυτά πληρωτέα προκαταβολικά από τη τσέπη των καλλιτεχνών (ακριβώς γιατί οι εταιρίες δεν επένδυσαν όπως είπαμε στο προϊόν – νέο καλλιτέχνη). Το τελευταίο στούντιο υπόγα στην Αχαρνών ζητούσε 30την ώρα για να ηχογραφήσεις στα τρισάθλια και πενταβρώμικα μηχανήματά του και το όλο πακέτο έφτανε τα 5.000-10.000 ανά αξιοπρεπή κυκλοφορία, έχοντας υπολογίσει ηχογράφηση, μάστερινκ, κοπή κ προώθηση. Τα τελευταία χρόνια οι εταιρίες ανακάλυψαν άλλο ένα τερτίπι για να αποτελειώσουν τους μουσικούς. Πλήρωσε εσύ τα πάντα και εγώ θα βάλω απλά το όνομα της εταιρίας μου στο cd σου. Διαφήμισέ με τσάμπα δηλαδή… Γιατί όμως? Αν προσφέρει κάτι αυτό να το καταλάβω, όπως ας πούμε μια αξιοπρεπή έστω και ολιγόμηνη προώθηση μέσω των γνωριμιών της εταιρίας στα μίντια. Λίγες είναι αυτές που μπορούν να προσφέρουν αυτή τη πολυτέλεια και μάλιστα ακόμη λιγότερες αυτές που θα το κάνουν. Εν τέλει η «εταιρία» έγινε ο αρχινταβατζής του νέου μουσικού που πλήρωνε τα πάντα μόνος του για να κάνει το ψώνιο του χωρίς αντίκρισμα. Τα τσοντοκάναλα και οι γνωστοί ραδιοφωνικοί σταθμοί της Αθήνας έχουν ΚΑΝΟΝΙΚΟΤΑΤΟ ΤΙΜΟΚΑΤΑΛΟΓΟ! Τόσο για να παίξεις εδώ, τόσο για να παίξεις εκεί! Και αν σου αρέσει!

IMG_0332Το τελευταίο χτύπημα ήρθε με τα μαγαζιά. Live bars και μουσικές σκηνές. Αλητήριες συμπεριφορές του στυλ «δεν πληρώνω τη μπάντα γιατί η βραδιά είχε πολλά έξοδα, 2μπαρμαν, 3 σερβιτόρες κτλ» λες και εσύ σε αντίθεση με τη σερβιτόρα τον έπαιζες παρακολουθώντας πρωινάδικο με τη Μενεγάκη πάνω στη σκηνή, δεν ίδρωνες και κωλοχτυπιοσουν ολόκληρος για να πουλήσει το μπουρδέλο του μπύρες, είχαν παρατηρηθεί από το 2004, με τη διαφορά ότι τους ξεκόψανε οι μουσικοί κ μέσα σε 1-2 χρόνια κλείσανε. Χαρακτηριστικό παράδειγμα μεγάλη μουσική σκηνή στη Δυτική Αθήνα, ψηλά σε ένα λόφο, ονόματα δεν λέμε υπολήψεις δεν θίγουμε…, όλοι οι μουσικοί της Αθήνας την ξέρουν, που είχε φιλοξενήσει τέρατα της παγκόσμιας σκηνής αλλά έκλεισε όταν έχασε το «τσαμπέ» από τους νέους καλλιτέχνες! Έχασε το τζάμπα μεροκάματο των καθημερινών, καθώς ΠΣΚ έβαζε ονόματα… Πλέον τα μαγαζιά έχουν ξεφύγει. Σου ζητάνε να παίζεις τσάμπα, να φέρεις δικό σου κόσμο, και μη τυχόν πιεις και μια μπύρα παραπάνω γιατί θα πέσουν κ έξω! Χαρακτηριστικό επίσης παράδειγμα μουσική σκηνή των Εξαρχιών που σου ζητάει πλαφόν 35-40 άτομα ΔΙΚΟ ΣΟΥ ΚΟΙΝΟ-ΚΟΣΜΟ να του φέρεις για να πληρωθείς 2-3€ από κάθε εισιτήριο, αλλιώς μένεις με τη μπύρα-κέρασμα από το μπάρ…Η μήπως να θυμηθώ άλλο μαγαζί κολοσσό της Αθήνας με τις «μάρκες» ανά μουσικό (2 αν θυμάμαι καλά) μην και πιεις 3ο ποτό δωρεάν και ρίξεις το μαγαζί έξω….τι να λέμε τώρα…και όλα αυτά στο τζαμπέ!!! Φρίκη! Άσε φίλε τη παίζω μόνος μου στο σπίτι μπροστά από το τζάκι και έχω για κοινό το σκύλο μου!

Μέσα σε όλη αυτή τη παράνοια του σήμερα και με όλα αυτά που τραβάει ο μουσικος στις μέρες μας, ποιο το αποτέλεσμα? Χιλλιάδες νέοι στιβάζονται στα κέντρα συνεδριάσεων των ξενοδοχείων για μια θεση στο επόμενο Pop idol… τραγικό… τα στούντιο έριξαν τις τιμές στους σε φυσιολογικά επίπεδα (είχε φτάσει η πρόβα παρακαλώ 12-15 ευρώ την ώρα στα πιο άθλια υπόγεια της Αθήνας…) και σε επίπεδο ηχογράφησης αλλά και επεξεργασίας (reamping, mastering κτλ). Τα δισκάδικα έκλεισαν! Άρα εκτός από το να πουλάω δίσκους στα λιγοστά live που μπορώ να κάνω ,λόγω της προαναφερθείσας συμπεριφοράς των μαγαζιών, γιατί να κόψω cd? Οπότε όλοι οι μουσικοί ανεβάζουν τη μουσική τους στο ίντερνετ! Ψηφιακή κυκλοφορία! Το μέλλον της παγκόσμιας δισκογραφίας είναι το iPod, το mp3 player, το φορητό μέσον που διαβάζει ψηφιακά αρχεία, γενικότερα, φυσικά σε μια κοινωνία που οι ταχύτητές της γίνονται ολοένα και πιο γρήγορες και κανείς δεν έχει το χρόνο πλέον να κάτσει με την ιεροτελεστία που αρμόζει σε ένα βινύλιο να το καθαρίσει και να το ακούσει με όλα τα σκρατς με την ησυχία του! Αυτό που θέλω να πω είναι πως ίσως η βιομηχανία (όπως και τα αυτοκίνητα αλλά και ότι είναι βιομηχανοποιημένο όπως και η μουσική) πάντα προσαρμόζεται στις ανάγκες της εποχής! Δεν είναι τυχαίο πως σε μία εποχή που όλα είχαν τη τάση να μικρύνουν κυκλοφόρησε το Compact Disc και άλλαξε μια για πάντα τις δισκοθήκες μας! Από εκεί και πέρα, το ένα φέρνει το άλλο. Αφού λοιπόν θα είναι η μουσική στο διαδίκτυο, γιατί όπως και όλα τα άλλα στο διαδίκτυο να μην είναι δωρεάν?

Γιατί ένας δίσκος έχει ΕΞΟΔΑ. Οι τιμές μπορεί να έπεσαν αλλά δεν είναι και τσάμπα! Ακόμη ένας καλός δίσκος στο στούντιο κοστίζει 2-3 χιλ. ευρώ! Οπότε τι έρχεται μετά την απαίτηση για δωρεάν δισκογραφία? Η δωρεάν παραγωγή! Ναι σίγουρα δεν θα έχεις το αποτέλεσμα της Abbey road, σίγουρα δεν θα σου κάνει μάστερ το Sterling στη Ν.Υόρκη αλλά αν διαβάσεις τα ατελείωτα (δωρεάν) άρθρα και βίντεο στο you tube, και σου κόβει και λίγο και έχεις κ λίγο γούστο στο αυτί, με ένα εξοπλισμό 1-2 μικροφώνων, μίας κάρτας ήχου και ενός υπολογιστή (που όλοι έχουμε μάλλον σήμερα) μπορείς να κάνεις κ εσύ ένα low budget άλμπουμ μόνος σου! And guess what! Χιλιάδες μουσικοί σήμερα πράττουν αναλόγως! Είτε γράφουν λίγα μέρη σε επαγγελματικά στούντιο, είτε το επιλέγουν για την τελική επεξεργασία είτε το κάνουν ολοκληρωτικά σπίτι τους! Η παγκοσμιοποίηση και το ενιαίο νόμισμα στην ευρωπαϊκή ζώνη έριξε τις τιμές στα είδη μουσικού εξοπλισμού σε επίπεδα αστεία σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια. Οπότε με τα χρήματα που θα έδινες σε «αέρα κοπανιστό» για μία παραγωγή, πλέον αγοράζεις μηχανήματα που θα σου μείνουν για όλες τις δουλειές σου, τουλάχιστον για μία αξιοπρεπή βάση που θα μπορεί να επεξεργαστεί μετά στο στούντιο με πολύ λιγότερα χρήματα!

Οπότε τι μένει? Έρχεται το bandcamp και αποτελειώνει τα πάντα! Ανεβάζεις δωρεάν και αν θες ζητάς χρήματα από όποιον κατεβάζει το άλμπουμ σου! Το θέμα μετά γίνεται πιο φιλοσοφικό. Κατά πόσο αξίζει ή πρέπει η μουσική να είναι δωρεάν στο ίντερνετ.

IMG_8438Rewind! Ξαναδιάβασε το άρθρο τώρα και δες το όλο σκεπτικό! Αν δεν με πληρώσει – χρηματοδοτήσει κανένας, και τα κάνω όλα μόνος μου (ακόμη και τα εξώφυλλα με ένα ωραιότατο δωρεάν γραφιστικό πρόγραμμα) και είμαι και πρωτοεμφανιζόμενος – σχετικά νέος στη δισκογραφία – κοινώς δεν με ξέρει ούτε η μάνα μου, ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΖΗΤΗΣΩ ΧΡΗΜΑΤΑ? Από τη στιγμή που δεν μου κόστισε γιατί κανείς δεν επένδυσε σε μένα γιατί οι εταιρίες, τα μαγαζιά, τα δισκάδικα, τα εργοστάσια, τα στούντιο κτλπ κτλπ και όλο το σύστημα πήγε να με στήσει στα 4 αλλά τους την έφερα, δεν έχω αξίωση να βγάλω λεφτά! Κοιτάω μόνο να βγάλω από τη πώληση ότι επένδυσα σε αυτό, πχ σε αγορά εξοπλισμού. Δεν λέω όχι στο να γίνω πλούσιος, ποιος θα το έλεγε άλλωστε, αλλά αν θες βάλε κύριε άγνωστε πρωτοεμφανιζόμενε το άλμπουμ σου στο bandcamp προς 20€ το κατέβασμα και όχι δωρεάν όπως το προσφέρει η πλειονότητα, και μάντεψε πόσα downloading θα έχεις…..πόσα? κανένα?

Η μουσική δημιουργία για μένα έχει ένα κοινό με το ραδιόφωνο. Πέρασαν εποχές μεγάλης δόξης και εμπορικής εκμεταλλευσιμοτητας αλλά πλέον γύρισαν στην απλή αρχική μορφή τους. Υπακούν στο κουμμουνιστικό σύστημα: Όλοι έχετε δικαίωμα να πάρετε αλλά από λίγο. Όλοι έχουν μερίδιο στη πίτα, απλά από μικρό κομμάτι! Κανείς δεν σου απαγορεύει να προσπαθήσεις, να κάνεις δισκογραφία, να πάρει ο δίσκος σου έναν αριθμό πρωτοκόλλου στη παγκόσμια δισκογραφία, ένα barcode, να μπεις στις παγκόσμιες τράπεζες της δισκογραφίας στο διαδίκτυο (τύπου Spotify), να βάλεις και εσύ το λιθαράκι σου στην ιστορία της μουσικής όσο μικρό και αν είναι αυτό, στη τελική να κατοχυρώσεις τη δουλειά σου, τον κόπο και τον ιδρώτα σου μέσα από μια ψηφιακή κυκλοφορία, άσχετα με το πόσο θα πουλήσει, και κατά πόσο θα σου στρώσει με ροδοπέταλα τον δρόμο της δόξας που κάθε μουσικός ονειρεύεται. Το ίδιο ισχύει και στο ραδιόφωνο! ‘Όλοι μπορούμε να κάνουμε εκπομπή τουλάχιστον σε ένα  διαδικτυακό ραδιόφωνο σήμερα (εξάλλου είναι τόσα πολλά…) με μόνη αμοιβή μας, την ικανοποίηση ότι κάποιοι μας ακούν και γουστάρουν τη μουσική μας παρέα! Έτσι! Όλοι δίνουμε κάτι και παίρνουμε κάτι, απλά από λίγο!

Τελικά η συντριπτική πλειοψηφεί μουσικών έμειναν άσημοι και άφραγκοι. Διάσημοι και λεφτάδες έγιναν μόνο τα δημιουργήματα των 4- 5 μεγάλων δισκογραφικών εταιριών αλλά πραγματικά δεν ξέρω ποιος χαλάστηκε από όλο αυτό. Το να κάνεις τέχνη και μάλιστα αξιοπρεπή δεν προϋποθέτει ότι είσαι ή θα γίνεις πλούσιος και θα έχεις στη πισίνα σου πάντα 3 γυμνά μοντέλα. Δεν σου υποσχέθηκε κανείς κάτι τέτοιο! Αν θες κάτι τέτοιο πήξε στη ντόπα, βαλε «διακριτικά» σκουλαρίκια τύπου διαμάντια – κοτρόνα, γέμισε τα χέρια σου με ανούσια τατού, βάλε μια αγελάδα να σου γλείψει το μαλλί , κάνε μήνυση και στο ξυραφάκι σου για κάνα χρόνο, έχε και ύφος μπλαζέ…. Και όλο και κάποιος μαλάκας θα ασχοληθεί μαζί σου…

Αντίθετα νομίζω πως πολλοί καλλιτέχνες με το που τα «πιάσανε» καναν μουσική γιατί έπρεπε και όχι γιατί είχαν κάτι να πουν και στο τέλος γέμισαν με αθλιότητα τη καλλιτεχνική τους ύπαρξη. Ο ίδιος ο Μότζαρντ πέθανε στη ψάθα και δεν αναγνωρίστηκε ποτέ κατά τη διάρκεια της σύντομης ζωής του! Έτσι ξαναλέω το πράγμα πήγε στην αρχική του μορφή. Στην αγνή του μορφή! Κάνω μουσική γιατί γουστάρω! Όποιος θέλει την κατεβάζει και την ακούει, όποιος θέλει όχι! Είναι θλιβερό που δεν μπορώ να παίζω όποτε γουστάρω ή τουλάχιστον να μπορώ να κάνω 10 αξιοπρεπή live στη χώρα μου το χρόνο αλλά πιστεύω μόλις φάνε τη γερή τη παπάρα και αυτοί που έχουν τα μαγαζιά θα ισιώσουνε!

IMG_8431Οι καιροί άλλαξαν! Κάνουμε ραδιόφωνο γιατί το αγαπάμε, γιατί είναι όμορφη η επικοινωνία αυτή με τον κόσμο. Κάνουμε μουσική γιατί έχουμε να πούμε κάτι, και όχι γιατί θέλουμε να γίνουμε πλούσιοι οι διάσημοι ή πιο γεμάτοι σε σεξουαλικές εμπειρίες μέσω αυτού! Όχι γιατί πρέπει βάση συμβολαίου! Τα πράγματα πάνε σε μία αρχική μορφή, πιο άμεση, χωρίς ενδιάμεσους πλέον, και όσο περίεργο και αν σας φανεί, νομίζω και πιο ρομαντική και πιο δημιουργική! Η κατάρα και η ευλογία του Ιντερνετ μας έφερε πιο κοντά και πλέον μπορείς να ανακαλύψεις μουσικές από όλο το πλανήτη σε μία ώρα, να μιλήσεις με το δημιουργό, να μάθεις τι είχε στο μυαλό του κάνοντας όλο αυτό που άκουσες και να είναι όλο κ μεγαλύτερη η μουσική μας παρέα!

Τελικά το πρόβλημα δεν είναι ότι δεν υπάρχουν διαμάντια σήμερα! Το πρόβλημα είναι ότι ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΨΑΞΕΙΣ ΓΙΑ ΝΑ ΤΑ ΒΡΕΙΣ. Και μάλιστα όχι σε πεπατημένα (radio charts, tv shows κτλ) αλλά σε δύσβατα μονοπάτια. Στο bandcamp, στο MySpace παλιότερα, στο facebook στα e-zines στα ανεξάρτητα e-radio κτλ. Δεν μπορώ να θυμηθώ πόσες καταπληκτικές ΑΓΝΩΣΤΕΣ μπάντες έχω μέσα στο τηλέφωνό μου για να ακούω συνέχεια, που ανακάλυψα από τα παραπάνω μέσα. Οι μεγάλοι και φτασμένοι είναι υπό εξαφάνιση στο αγαπημένο μου playlist και σιγά σιγά τα θρασύτατα τσογλάνια που ανεβάζουν δωρεάν τη μουσική τους στο bandcamp κάνουν απόβαση και στην ακριβοθώρητη και χρυσοπληρωμένη δισκοθήκη μου(γιατί αφού τους ακούσω στο τζαμπέ, μπαίνω στο τριπάκι να αγοράσω και το cd τους στη περίπτωση που κάποιοι από αυτούς έχουν κόψει, και το πουλάνε σε όσους θέλουν-πάλι βέβαια σε τιμές λογικές των 5-7 € και ουδεμία σχέση έχοντες με τα νταβατζηλίκια των 20€ των πάλε ποτέ metropolis & virgin megastores)!

Όλες αυτές είναι σκέψεις τριγυρνάνε στο μυαλό μου εδώ και μήνες και σιγά σιγά συγκεντρώθηκαν σήμερα στο χαρτί. Aφορμή ένα άρθρο που διάβασα με κάποιες σκέψεις του David Grohl ex Nirvana, νυν Foofighter, αλλά και της non stop ενασχόλησής μου με την επερχόμενη κυκλοφορία του δευτέρου άλμπουμ της μπάντας μου αλλά και των πυρετωδών ηχογραφήσεων του 3ου άλμπουμ. Βλέπετε η ζωή μου όχι μόνο είναι άρρηκτα δεμένη με τη μουσική, αλλά θα έλεγα πως το ένα δίχως το άλλο δεν γίνεται…

Ελπίζω κάτι να σας μείνει από όλο αυτό. Άλλοι θα συμφωνήσουν άλλοι θα διαφωνήσουν. Για μένα ένα είναι το σίγουρο…. Πως ο ιστορικός τέχνης του μέλλοντος θα ζηλέψει την εποχή που ζούμε για την αμεσότητά, το πλήθος της τέχνης που δημιουργήθηκε και θα τη μισήσει για την εμπορικότητά της… θα κλείσω πάλι με το τρανό παράδειγμα των Guns n Roses που χρησιμοποίησα και στην αρχή του άρθρου, λέγοντάς σας πως αυτά που πούλησε το use your illusion 1&2, ή το Nirvana MTV Unplugged (δίσκοι από μπάντες που ήταν ήδη γνωστές) τη πρώτη μέρα της κυκλοφορίας τους δεν πρόκειται να πουληθούν ποτέ από κανένα “Take me to church” single της σειράς μετά από 650 χρόνια κυκλοφορίας…